Jedna od najstrožih presuda do sada: Dvojica muškaraca iz okupiranog Mariupolja osuđena na 26 godina kaznene kolonije

Južno okružno vojno sudište Rusije u Rostovu na Donu izreklo je jednu od najstrožih kazni u poslednjim slučajevima povezanim sa okupiranim ukrajinskim teritorijama. Ukrajinski državljanin Denis Hluščenko i ruski državljanin Aleksandar Mališev, obojica pritvoreni u okupiranom Mariupolju, osuđeni su na 26 godina kaznene kolonije zbog navodne „špijunaže“, „učešća u terorističkoj grupi“ i pomaganja u usmeravanju udara na ruske vojne ciljeve.

Prema navodima ruskih bezbednosnih službi, dvojica muškaraca su navodno 2022. godine uspostavila kontakt sa predstavnicima ukrajinske vojne obaveštajne službe u okupiranom Melitopolju. Terete se da su prikupljali koordinate i prosleđivali informacije ukrajinskoj vojsci, što je, kako tvrde ruski istražitelji, doprinelo napadu na zgradu koledža u Melitopolju. Taj objekat su, prema izveštajima, ruske snage koristile kao operativno sedište FSB-a.

Ruske vlasti nisu predstavile nezavisno proverljive dokaze, što ovaj slučaj smešta u širi obrazac politički motivisanih procesa protiv civila i aktivista na okupiranim teritorijama. Međunarodni posmatrači već duže vreme upozoravaju da Moskva koristi široko definisane optužbe za terorizam i špijunažu kako bi kriminalizovala saradnju sa ukrajinskim institucijama i ućutkala lokalne zajednice.

Ovaj slučaj nije izolovan. U pozadini presude nalazi se šira akcija protiv osoba povezanih sa Telegram kanalom „Melitopolj je Ukrajina“, koji je služio kao informativna platforma za stanovnike pod okupacijom. U avgustu 2023. godine ruske snage sprovele su opsežne pretrese i hapšenja administratora i saradnika tog kanala.

Među privedenima bili su, pored Hluščenka i Mališeva, i Vladislav Geršon, Mark Kaliuš, Maksim Rupčev i Jana Suvorova. Neki od njih i dalje se nalaze u ruskom pritvoru, dok su drugi kasnije uključeni u razmene zarobljenika.

Posebno je odjeknuo slučaj Marka Kaliuša, koji je zajedno sa novinarom agencije UNIAN Dmitrom Hiljukom oslobođen tokom razmene na Dan nezavisnosti Ukrajine, 24. avgusta 2025. godine. Hiljuk je u ruskom zarobljeništvu proveo tri i po godine.

Jana Suvorova postala je simbol brutalnosti ruskog represivnog sistema. Ruske vlasti su je zatvorile sa samo 18 godina, a njen slučaj izazvao je ogorčenje u ukrajinskim i međunarodnim medijskim krugovima.

Presuda Hluščenku i Mališevu dodatno pokazuje da ruski pravosudni sistem na okupiranim teritorijama funkcioniše kao produžena ruka vojnog aparata. Ove dugogodišnje kazne nisu samo kazna pojedincima, već i upozorenje svim stanovnicima pod okupacijom da svaki kontakt sa ukrajinskom stranom može biti označen kao terorizam.

Poslednjih meseci Južno okružno vojno sudište u Rostovu na Donu izreklo je više sličnih presuda ukrajinskim ratnim zarobljenicima i civilima. Kritičari upozoravaju da je reč o sistematskoj upotrebi pravosuđa kao sredstva represije, kojim Rusija učvršćuje kontrolu nad okupiranim teritorijama i legitimiše politički progon pod izgovorom borbe protiv terorizma.